12 november 2009
Nanotechnologie wordt gezien als DE NIEUWST TECHNOLOGISCHE REVOLUTIE voor de komende jaren. En dit levert hooggespannen verwachtingen op. Echter, discussies over de mogelijke risico’s van toepassing van deze technologie worden steeds duidelijker hoorbaar. Lopen de ontwikkelaars van deze technologie niet te hard van stapel? Of verhinderen de critici juist de ontwikkeling van veelbelovende toepassingen? Onderzoek naar risico's voor mens en milieu kan inzicht geven.
Verslag
Er waren ruim 100 aanwezigen. Via stemming (rode en groene kaarten) bleek bij aanvang van de sessie dat men behoorlijk positief tegenover nanotechnologie stond. De helft van de aanwezigen had wel eens van nanotechnologie gehoord, terwijl ongeveer een kwart aangaf te kunnen benoemen wat het omvat. De samenstelling van het publiek was gemengd, het niveau leek hoger opgeleid dan gemiddeld. Er zaten behalve lokale inwoners en leden van de Rotary Club Zeist (organisatie van Sciencecafé Zeist) bijvoorbeeld ook medewerkers van TNO (Zeist), Universiteit Utrecht, ArboUnie, Commissie Maatschappelijke Dialoog, Nederlandse Cosmetica Vereniging, RIVM, en scholieren en studenten van middelbare school en Hogeschool.
Na de quiz werden de begrippen “nanotechnologie” en “nano-deeltje” uitgelegd, en werd de geschiedenis van nanotechnologie geschetst (Ilse Gosens). Maaike van Zijverden belichtte de rol en het werkveld van KIR-nano, dat zich beperkt tot de mogelijke toxicologische risico’s van gefabriceerde, onafbreekbare nanodeeltjes. De acceptatie van risico’s is lager bij nieuwe zaken, daar waar men geen controle en keus heeft, en daar waar men er bovendien weinig vanaf weet. Om hierin een bijdrage te leveren ging Ilse Gosens wat dieper in op de mogelijk negatieve effecten van nanodeeltjes, en wat daar al dan niet van bekend is, met voorbeelden van onderzoek naar koolstofnanobuisjes en fijn stof. Susan Wijnhoven vertelde vervolgens over de toename in het aantal producten met nano claim op de markt, en gaf voorbeelden. Het publiek was verrast over de vele toepassingen, en verdeeld over of men dat gewenst vindt. Over het algemeen zou men in ieder geval graag de keuze hebben om al dan niet producten met nanodeeltjes te kopen. Het bleek lastig om perfect over het voetlicht te krijgen wat er nu zo anders en nieuw is aan werken op nano-schaal en wat voor kansen dat biedt. De aanwezige wetenschappers van Universiteit Utrecht gaven verdieping in die richting.
In de discussie werd ook naar de rol van de overheid met betrekking tot regulering en de industrie gevraagd, en of hun data gebruikt worden voor de risicobeoordeling. Reacties liepen uiteen van “overdreven bangmakerij” tot het memoreren van debacles uit het verleden (asbest, DDT, CFK’s,…). De meeste aanwezigen leken een mening ergens tussen deze twee uitersten te hebben, en gaven aan het leuk en goed te vinden om over nanotechnologie geïnformeerd te worden en te discussiëren. De “stemming” op het eind van de avond was nog steeds erg “groen”.
De Foto's van de avond. De eerste, de tweede en de derde presentatie van de avond.
Het overzicht van info-bronnen vind je op laatste slide van de derde presentatie!
De muziek werd verzorgd door de zangeres Femke Smit en Jesse Buitenhuis (gitaar). In deze intieme bezetting werden de up-tempo jazznummers afgewisseld met zwoele in het Portugees gezongen Samba's en Bossa Nova's.
De inleiders:
- dr. Maaike van Zijverden, toxicoloog en coördinator van het Kennis- en Informatiepunt Risico's van nanomaterialen bij het RIVM
- drs. Susan Wijnhoven, risicobeoordelaar bij het centrum voor stoffen en integrale risicoschatting van het RIVM
- dr. Ilse Gosens, inhalatietoxicoloog bij het centrum voor Milieu, Gezondheid en Omgevingskwaliteit van het RIVM
|
